Artikuj | Family Hospital

Neurinoma akustike: Shenjat që nuk duhen neglizhuar dhe mundësitë e trajtimit

Humbja e dëgjimit vetëm në njërin vesh, një zhurmë e vazhdueshme ose problemet me ekuilibrin mund të shkaktohen nga gjendje të ndryshme të veshit. Megjithatë, kur këto shqetësime janë të njëanshme, vazhdojnë ose përkeqësohen, ato duhet të vlerësohen nga një mjek specialist.

Në disa raste, këto simptoma mund të lidhen me neurinomën akustike, e njohur gjithashtu si schwannoma vestibulare. Ajo është një tumor beninj që zhvillohet pranë nervave përgjegjës për dëgjimin dhe ekuilibrin. Edhe pse zakonisht rritet ngadalë dhe nuk është kancer, diagnostikimi i hershëm është i rëndësishëm për të përcaktuar ndjekjen ose trajtimin e duhur.

Çfarë është neurinoma akustike?

Neurinoma akustike është një tumor zakonisht beninj dhe me rritje të ngadaltë, i cili zhvillohet nga qelizat Schwann që mbështjellin nervin vestibulokoklear. Ky është nervi i tetë kranial dhe luan rol të rëndësishëm në dëgjim dhe në ruajtjen e ekuilibrit.

Tumori zakonisht fillon në pjesën vestibulare të nervit, e cila lidhet me ekuilibrin. Ndërsa rritet, ai mund të ushtrojë presion mbi pjesën e nervit që transmeton tingujt, mbi nervin facial dhe, në raste më të avancuara, mbi struktura të tjera përreth.

Për këtë arsye, neurinoma akustike njihet në gjuhën e përditshme edhe si “tumori i nervit të dëgjimit”, megjithëse ajo lidhet si me dëgjimin, ashtu edhe me ekuilibrin.

Cilat janë shenjat kryesore të neurinomës akustike?

Simptomat mund të zhvillohen gradualisht dhe, në fazat e para, mund të jenë të lehta. Shenjat më karakteristike janë:

humbje progresive e dëgjimit vetëm në njërin vesh;
dëgjim më i dobët në njërën anë krahasuar me tjetrën;
vështirësi për të kuptuar fjalët, veçanërisht në ambiente me zhurmë;
tinnitus, zhurmë, fishkëllimë ose gumëzhimë në njërin vesh;
paqëndrueshmëri gjatë ecjes;
probleme me ekuilibrin;
marramendje ose, më rrallë, episode vertigoje.

Prania e këtyre simptomave nuk do të thotë automatikisht se pacienti ka neurinomë akustike. Humbja e dëgjimit dhe tinnitus-i mund të shkaktohen edhe nga dylli në vesh, infeksionet, ekspozimi ndaj zhurmave të forta, sëmundja e Ménière-it ose probleme të tjera të veshit të brendshëm.

Ajo që kërkon më shumë vëmendje është shfaqja e simptomave vetëm në njërën anë ose ndryshimi i qartë ndërmjet dy veshëve.

A mund të shkaktojë simptoma të tjera?

Nëse neurinoma akustike rritet dhe ushtron presion mbi nervat ose strukturat përreth, mund të shfaqen edhe:

mpirje ose ndjesi shpimi në njërën anë të fytyrës;
dobësi e muskujve të fytyrës;
dhimbje të vazhdueshme koke;
vështirësi në koordinimin e lëvizjeve;
shikim i dyfishtë;
ndryshime të zërit;
vështirësi në gëlltitje.

Këto shenja janë më pak të zakonshme dhe mund të lidhen me tumore më të mëdha ose me gjendje të tjera neurologjike. Nëse shfaqen, pacienti duhet të kërkojë vlerësim mjekësor pa e shtyrë.

Kur duhet të shkoni te mjeku?

Rekomandohet të planifikoni një vizitë ORL në Family Hospital nëse:

dëgjimi në njërin vesh është dobësuar gradualisht;
keni zhurmë të vazhdueshme vetëm në njërin vesh;
nuk i kuptoni qartë fjalët nga njëra anë;
keni paqëndrueshmëri ose probleme të vazhdueshme me ekuilibrin;
simptomat po përkeqësohen;
shqetësimet vazhdojnë edhe pas trajtimit të një problemi tjetër të veshit.

Humbja e papritur e dëgjimit, e shfaqur brenda disa orëve ose ditëve, kërkon vlerësim urgjent mjekësor. Ajo mund të ketë shkaqe të ndryshme dhe disa prej tyre duhet të trajtohen sa më shpejt.

Si diagnostikohet neurinoma akustike?

Diagnoza nuk vendoset vetëm nga simptomat. Vlerësimi fillon me konsultën mjekësore, historinë e pacientit dhe ekzaminimin e veshit.

Vizita dhe testimi i dëgjimit

Audiometria ndihmon në përcaktimin e nivelit dhe llojit të humbjes së dëgjimit. Mjeku vlerëson nëse ekziston një ndryshim i rëndësishëm ndërmjet dy veshëve dhe sa mirë i kupton pacienti fjalët.

Sipas rastit, mund të nevojiten edhe teste të tjera të funksionit të dëgjimit dhe ekuilibrit.

Rezonanca magnetike

Rezonanca magnetike e kokës, zakonisht me kontrast kur rekomandohet nga mjeku, është ekzaminimi kryesor për identifikimin e neurinomës akustike. Ajo tregon praninë, madhësinë dhe pozicionin e tumorit, si dhe marrëdhënien e tij me nervat dhe strukturat përreth.

Në Family Hospital ofrohen shërbime të avancuara imazherike për diagnostikimin dhe planifikimin e mëtejshëm të trajtimit.

Vlerësimi multidisiplinar

Në raste të caktuara mund të nevojitet edhe vlerësim neurologjik, veçanërisht kur pacienti paraqet mpirje të fytyrës, dobësi muskulore, probleme koordinimi ose simptoma të tjera neurologjike.

Rezultatet e audiometrisë dhe imazherisë duhet të interpretohen së bashku nga mjekët specialistë. Vetëm pas këtij vlerësimi mund të përcaktohet mënyra më e përshtatshme e ndjekjes ose trajtimit.

Si trajtohet neurinoma akustike?

Jo çdo pacient ka nevojë për të njëjtin trajtim. Vendimi varet nga:

madhësia dhe pozicioni i tumorit;
shpejtësia e rritjes;
niveli i dëgjimit;
intensiteti i simptomave;
mosha dhe gjendja e përgjithshme shëndetësore;
marrëdhënia e tumorit me nervin facial dhe strukturat përreth.

Mundësitë kryesore përfshijnë monitorimin periodik, radiokirurgjinë stereotaktike dhe ndërhyrjen mikrokirurgjikale.

Monitorimi me rezonancë magnetike

Kur tumori është i vogël, nuk po shkakton simptoma të rëndësishme ose nuk tregon rritje, mjeku mund të rekomandojë monitorim të rregullt.

Pacienti kryen rezonanca magnetike dhe teste dëgjimi në intervalet e përcaktuara nga specialisti. Nëse tumori rritet ose simptomat përkeqësohen, mund të rishikohet plani i trajtimit.

Radiokirurgjia stereotaktike

Në raste të përzgjedhura mund të përdoret radiokirurgjia stereotaktike. Kjo teknikë përqendron rrezatimin me saktësi në zonën e tumorit, me synimin për të ndaluar ose kufizuar rritjen e tij.

Ajo nuk është e përshtatshme për çdo pacient. Vendimi merret duke vlerësuar madhësinë e tumorit, moshën, simptomat, gjendjen shëndetësore dhe alternativat e tjera.

Ndërhyrja mikrokirurgjikale

Kirurgjia mund të rekomandohet kur tumori është i madh, vazhdon të rritet, shkakton simptoma të rëndësishme ose ushtron presion mbi strukturat përreth.

Qëllimi i ndërhyrjes është kontrolli ose heqja e tumorit, duke mbrojtur sa më shumë që të jetë e mundur nervin facial, dëgjimin dhe funksionet e tjera neurologjike. Lloji i ndërhyrjes përcaktohet individualisht sipas madhësisë dhe pozicionit të neurinomës, si dhe nivelit të dëgjimit para operacionit.

Rastet që kërkojnë ndërhyrje kirurgjikale të specializuar duhet të vlerësohen nga një ekip me përvojë në otologji, neurotologji dhe kirurgjinë e bazës së kafkës.

A mund të ruhet dëgjimi?

Mundësia e ruajtjes së dëgjimit ndryshon nga një pacient te tjetri. Ajo varet nga:

madhësia dhe vendndodhja e tumorit;
niveli i dëgjimit para trajtimit;
kohëzgjatja e simptomave;
lidhja e tumorit me nervin koklear;
lloji i trajtimit të zgjedhur.

Në disa raste dëgjimi mund të ruhet, ndërsa në raste të tjera humbja mund të vazhdojë edhe pas trajtimit. Për këtë arsye, asnjë rezultat nuk mund të garantohet pa kryer më parë vlerësimin e plotë.

Kur dëgjimi është dëmtuar rëndë, specialisti mund të diskutojë edhe mundësi rehabilitimi, në varësi të gjendjes së nervit dhe veshit të prekur.

Pse diagnostikimi i hershëm është i rëndësishëm?

Neurinoma akustike zakonisht rritet ngadalë. Megjithatë, pritja për një kohë të gjatë mund të lejojë që tumori të zmadhohet dhe të prekë nervin facial, dëgjimin ose strukturat e trurit.

Identifikimi në një fazë më të hershme:

ofron më shumë mundësi për monitorim ose trajtim;
ndihmon në planifikimin e mbrojtjes së dëgjimit;
ul rrezikun që tumori të zbulohet vetëm pasi të jetë rritur ndjeshëm;
lejon ndjekjen e rregullt të ndryshimeve;
ndihmon në zgjedhjen e trajtimit më të përshtatshëm për pacientin.

Kjo nuk do të thotë se çdo zhurmë në vesh është shenjë tumori. Qëllimi është të mos neglizhohen simptomat e vazhdueshme dhe të njëanshme.

Vlerësim i specializuar me Prof. Dr. Mario Sanna

Rastet e neurinomës akustike kërkojnë ekspertizë specifike në otologji, neurotologji dhe kirurgjinë e bazës së kafkës.

Në Family Hospital, pacientët kanë mundësi të marrin vlerësim të specializuar me Prof. Dr. Mario Sanna, ekspert i njohur ndërkombëtarisht në otoneurokirurgji dhe në trajtimin e patologjive komplekse të nervit të dëgjimit dhe bazës së kafkës.

Gjatë konsultës shqyrtohen simptomat, rezultatet e audiometrisë, rezonanca magnetike, përmasat e tumorit dhe gjendja e përgjithshme e pacientit. Më pas përcaktohet nëse rasti kërkon monitorim, trajtim të specializuar apo ndërhyrje kirurgjikale.

Pyetje të shpeshta

A është neurinoma akustike kancer?

Në shumicën dërrmuese të rasteve, jo. Neurinoma akustike është një tumor beninj, që do të thotë se nuk përhapet në pjesë të tjera të trupit. Megjithatë, mund të shkaktojë probleme serioze nëse rritet dhe ushtron presion mbi nervat ose trurin.

A do të thotë zhurma në njërin vesh se kam neurinomë akustike?

Jo domosdoshmërisht. Tinnitus-i ka shumë shkaqe të mundshme. Kur zhurma është vetëm në njërin vesh, është e vazhdueshme ose shoqërohet me humbje dëgjimi, rekomandohet kontrolli ORL.

A është gjithmonë e nevojshme kirurgjia?

Jo. Disa tumore të vegjël mund të monitorohen me rezonanca periodike. Në raste të tjera mund të merret në konsideratë radiokirurgjia ose ndërhyrja mikrokirurgjikale. Vendimi është individual.

A mund të shkaktojë neurinoma akustike paralizë të fytyrës?

Nëse tumori është i madh, mund të ushtrojë presion mbi nervin facial dhe të shkaktojë dobësi ose ndryshime të lëvizjeve të fytyrës. Kjo është një nga arsyet pse vlerësimi i hershëm është i rëndësishëm.

Cili mjek trajton neurinomën akustike?

Vlerësimi zakonisht drejtohet nga një specialist ORL me ekspertizë në otologji ose neurotologji. Sipas rastit, mund të përfshihen neurologë, neurokirurgë, radiologë dhe specialistë të tjerë.