Bakteret në urinë: çfarë tregon analiza e urinës dhe kur duhet trajtim

Në fletën e analizës së urinës shkruhet “bakterie: prezente” ose “baktere koke”, dhe menjëherë lind pyetja: a kam infeksion? A duhet të filloj antibiotik? Bakteret në urinë janë një gjetje e shpeshtë, por jo gjithmonë do të thonë infeksion.

Rëndësi ka mënyra si është marrë mostra, sa baktere janë gjetur, cilat lloje dhe, mbi të gjitha, nëse keni simptoma. Në disa raste trajtimi është i domosdoshëm, ndërsa në raste të tjera antibiotiku nuk sjell asnjë përfitim dhe madje mund të dëmtojë.

Në këtë artikull shpjegojmë si të lexoni analizën e urinës, çfarë do të thotë kur gjenden baktere dhe kur duhet t’i drejtoheni mjekut.

Analiza e urinës dhe urinokultura: cili është ndryshimi?

Analiza e thjeshtë e urinës (urinaliza) vlerëson ngjyrën, densitetin, aciditetin, praninë e proteinave, glukozës, leukociteve (rruazave të bardha), nitriteve dhe gjakut. Në mikroskop shihen edhe qelizat, kristalet dhe bakteret. Kjo analizë jep një tablo të përgjithshme, por nuk tregon me saktësi cila bakterie është prezente.

Urinokultura është analiza që e rrit mostrën në laborator për të parë nëse rritet një bakterie, sa e shumtë është dhe cila është ajo. Zakonisht shoqërohet me antibiogram, i cili tregon ndaj cilëve antibiotikë është e ndjeshme bakteria. Kjo e ndihmon mjekun të zgjedhë trajtimin e duhur.

Pra, kur analiza e thjeshtë tregon baktere, urinokultura shpesh është hapi që sqaron nëse bëhet fjalë për infeksion të vërtetë.

Çfarë do të thotë kur ka bakterie në urinë?

Gjetja e baktereve mund të ketë tri shpjegime kryesore:

• Kontaminim i mostrës: bakteret vijnë nga lëkura ose nga zona gjenitale gjatë marrjes së urinës. Ky është shpjegimi më i shpeshtë kur ka pak baktere dhe nuk ka leukocite.
• Bakteriuri asimptomatike: bakteret janë vërtet në fshikëz, por nuk shkaktojnë infeksion dhe nuk japin simptoma.
• Infeksion urinar: bakteret shoqërohen me simptoma dhe shpesh me leukocite dhe nitrite pozitive në analizë.

Për infeksionet urinare, simptomat dhe trajtimin e tyre kemi shkruar në detaje te artikulli Infeksionet urinare: shkaqet, simptomat dhe trajtimi.

Çfarë janë “bakteret koke” në urinë?

Fjala “koke” përshkruan formën e bakterieve në mikroskop: të rrumbullakëta. Bakteret me formë shkopi quhen “bacile”. Bakteria që shkakton më shpesh infeksione urinare, E. coli, është bacil.

Bakteret koke në urinë shpesh vijnë nga lëkura dhe tregojnë kontaminim të mostrës. Megjithatë, disa prej tyre, si enterokoku, stafilokoku saprofitik ose streptokoku i grupit B, mund të shkaktojnë infeksion ose kanë rëndësi të veçantë në shtatzëni. Prandaj, kjo gjetje nuk duhet as injoruar, as trajtuar vetë me antibiotik. Nëse nevojitet, mjeku kërkon urinokulturë.

Bakteriuria asimptomatike: kur nuk trajtohet?

Te shumë njerëz, sidomos te gratë, të moshuarit dhe personat me diabet, mund të gjenden baktere në urinë pa asnjë simptomë. Udhëzimet ndërkombëtare mjekësore, si ato të Shoqatës Amerikane të Sëmundjeve Infektive (IDSA), rekomandojnë që në shumicën e këtyre rasteve të mos jepet antibiotik.

Arsyeja është e thjeshtë: trajtimi nuk parandalon infeksionet e mëvonshme, por rrit rrezikun e efekteve anësore, të infeksioneve nga kërpudhat dhe të rezistencës së baktereve ndaj antibiotikëve. Kur një ditë do të keni vërtet nevojë për antibiotik, ai mund të mos funksionojë më.

Ka megjithatë dy raste kryesore kur bakteriuria trajtohet edhe pa simptoma:

• Shtatzënia: bakteret në urinë rrisin rrezikun e infeksionit të veshkave dhe të lindjes së parakohshme. Prandaj, gratë shtatzëna kontrollohen me urinokulturë dhe trajtohen kur rezultati e konfirmon.
• Para disa ndërhyrjeve urologjike që mund të dëmtojnë mukozën e rrugëve urinare.

Kur bakteret në urinë kërkojnë vizitë te mjeku?

Kërkoni vlerësim mjekësor nëse bakteret shoqërohen me:

• Djegie ose dhimbje gjatë urinimit.
• Urinim të shpeshtë dhe nevojë të menjëhershme për të urinuar.
• Dhimbje në fund të barkut.
• Urinë të turbullt, me erë të fortë ose me gjak.

Shkoni menjëherë te mjeku ose në urgjencë nëse keni temperaturë, të dridhura, dhimbje në mes ose anash shpinës, të përziera ose të vjella. Këto shenja mund të tregojnë se infeksioni ka arritur te veshkat.

Vëmendje të veçantë kërkojnë edhe:

• Fëmijët, sidomos ata të vegjël, te të cilët infeksioni mund të shfaqet vetëm me temperaturë, nervozizëm ose ushqyerje të dobët.
• Meshkujt, sepse infeksionet urinare te ta janë më të rralla dhe mund të lidhen me prostatën. Lexoni edhe: Kontrolli i prostatës.
• Personat me infeksione që përsëriten, sepse mund të ketë një shkak të fshehur, si gurët në veshka.

Si të merrni saktë mostrën e urinës?

Shumë rezultate “me baktere” janë thjesht pasojë e një mostre të marrë gabim. Për një rezultat të besueshëm:

• Përdorni enë sterile, të cilën mund ta merrni në farmaci ose në laborator.
• Preferohet urina e parë e mëngjesit.
• Lani duart dhe pastroni zonën gjenitale me ujë, pa sapun të fortë apo antiseptikë.
• Hidhni rrjedhën e parë të urinës dhe mblidhni pjesën e mesme në enë.
• Mos e prekni brendësinë e enës dhe të kapakut.
• Dërgojeni mostrën në laborator brenda 1–2 orëve ose ruajeni në frigorifer, sipas udhëzimeve të laboratorit.
• Gratë, kur është e mundur, duhet ta shmangin analizën gjatë menstruacioneve.

Nëse keni marrë antibiotik kohët e fundit, tregojeni, sepse kjo ndikon te rezultati i urinokulturës.

Pse nuk duhet të merrni antibiotik vetë?

Në Shqipëri, antibiotikët shpesh merren pa recetë, “për çdo rast”. Kur bëhet fjalë për bakteret në urinë, kjo praktikë ka disa rreziqe:

• Antibiotiku mund të mos jetë i duhuri për bakterien që keni.
• Mund të fshehë simptomat, ndërsa infeksioni vazhdon.
• Urinokultura që kryhet pas antibiotikut mund të dalë negative dhe të mos tregojë shkakun e vërtetë.
• Rrit rezistencën e baktereve, që e bën më të vështirë trajtimin e infeksioneve të ardhshme.

Pyetje të shpeshta

A do të thotë infeksion çdo bakterie në urinë?

Jo. Shpesh bakteret vijnë nga kontaminimi i mostrës ose janë prezente pa shkaktuar infeksion. Infeksioni diagnostikohet kur bakteret shoqërohen me simptoma dhe, zakonisht, me rezultat pozitiv të urinokulturës.

Çfarë duhet të bëj nëse kam baktere në urinë, por nuk kam simptoma?

Te shumica e të rriturve, kjo nuk kërkon trajtim. Konsultohuni me mjekun, i cili mund të kërkojë përsëritjen e analizës me një mostër të marrë saktë. Nëse jeni shtatzënë, tregojeni gjithmonë, sepse në këtë rast trajtimi mund të jetë i nevojshëm.

Sa kohë zgjat përgjigjja e urinokulturës?

Zakonisht 24–72 orë, sepse bakteret duhet të rriten në laborator dhe më pas testohen me antibiotikë.

A janë bakteret në urinë të rrezikshme gjatë shtatzënisë?

Po, mund të jenë, sepse rrisin rrezikun e infeksionit të veshkave. Prandaj, gjatë shtatzënisë urinokultura kryhet si pjesë e kontrolleve dhe bakteriuria e konfirmuar trajtohet nën mbikëqyrjen e mjekut.

Analiza e urinës dhe konsultë urologjike në Family Hospital

Në laboratorin e Family Hospital mund të kryeni analizën e urinës dhe urinokulturën me antibiogram. Nëse rezultati tregon baktere ose keni simptoma, mjekët e Urologjisë dhe të Gjinekologjisë ju ndihmojnë të kuptoni nëse nevojitet trajtim.

Për rezervime, telefononi ose shkruani në WhatsApp: +355 69 606 0620.

Ky artikull ka qëllim informues dhe nuk zëvendëson konsultën me mjekun. Mos filloni antibiotikë pa këshillën e mjekut.