Artikuj | Family Hospital

Dhimbja e mesit që zbret në këmbë: Hernie diskale apo shiatik?

Dhimbja që nis në fund të shpinës dhe zbret drejt vitheve, kofshës ose këmbës shpesh lidhet me shiatikun. Hernia diskale është një nga shkaqet më të zakonshme të tij, por jo çdo dhimbje që përhapet në këmbë vjen nga një disk i dëmtuar. Për të përcaktuar shkakun nevojiten vlerësimi mjekësor dhe, në disa raste, rezonanca magnetike.

Çfarë është shiatiku?

Shiatiku nuk është një sëmundje më vete. Ky term përdoret për të përshkruar dhimbjen që shfaqet kur një nga rrënjët nervore në pjesën e poshtme të shtyllës kurrizore irritohet ose ngjeshet.

Dhimbja zakonisht nis në mes ose në vithe dhe vazhdon përgjatë njërës këmbë. Ajo mund të arrijë deri në pulpë, shputë ose gishtat e këmbës.

Disa pacientë e përshkruajnë si djegie, shpim, rrymë elektrike ose dhimbje të mprehtë. Mund të shoqërohet edhe me mpirje, ndjesi shpimi gjilpërash ose dobësi në këmbë.

Shiatiku zakonisht prek vetëm njërën anë, por në raste të caktuara simptomat mund të shfaqen në të dyja këmbët.

Çfarë është hernia diskale?

Disqet ndërmjet rruazave funksionojnë si jastëkë elastikë që përthithin goditjet dhe ndihmojnë shtyllën kurrizore të lëvizë.

Një disk ka një pjesë të jashtme më të fortë dhe një qendër më të butë. Hernia diskale ndodh kur një pjesë e materialit të brendshëm del përmes shtresës së jashtme dhe mund të ushtrojë presion mbi një nerv.

Kur kjo ndodh në pjesën e poshtme të shpinës, mund të shkaktojë dhimbje që zbret në këmbë, mpirje ose dobësi muskulore. Megjithatë, disa persona kanë hernie diskale pa pasur asnjë simptomë.

Prandaj, gjetja e një hernie në rezonancë nuk do të thotë automatikisht se ajo është shkaku i dhimbjes. Rezultati duhet të krahasohet me simptomat dhe ekzaminimin neurologjik.

A janë e njëjta gjë shiatiku dhe hernia diskale?

Jo. Shiatiku është një grup simptomash, ndërsa hernia diskale është një ndryshim në strukturën e diskut.

Hernia diskale mund ta irritojë nervin dhe të shkaktojë shiatik, por shiatiku mund të vijë edhe nga ngushtimi i kanalit të shtyllës kurrizore, rrëshqitja e një rruaze ose probleme të tjera që ushtrojnë presion mbi nervat.

Në disa raste, dhimbja që duket si shiatik mund të vijë nga muskujt, nyjet e legenit ose probleme të tjera jashtë shtyllës kurrizore.

Kjo është arsyeja pse diagnoza nuk duhet vendosur vetëm nga vendi ku ndihet dhimbja.

Si ta dalloni dhimbjen e nervit nga dhimbja muskulore?

Dhimbja muskulore e mesit zakonisht qëndron në pjesën e poshtme të shpinës ose përhapet lehtë drejt vitheve. Ajo mund të shfaqet pas ngritjes së një peshe, një lëvizjeje të papritur ose qëndrimit të gjatë në një pozicion.

Kur preket një nerv, dhimbja ka më shumë gjasa të zbresë poshtë gjurit dhe të shoqërohet me djegie, mpirje ose shpime.

Kollitja, teshtitja ose përkulja mund ta përkeqësojnë dhimbjen te disa pacientë me irritim të rrënjës nervore.

Dobësia e këmbës, vështirësia për të qëndruar në majë të gishtave ose për të ngritur pjesën e përparme të shputës janë shenja që kërkojnë vlerësim më të shpejtë. Hernia diskale mund të shkaktojë dhimbje, ndryshim të ndjeshmërisë dhe dobësi kur ushtron presion mbi një nerv.

Çfarë e shkakton hernien diskale?

Disqet ndryshojnë gradualisht me kalimin e moshës. Ato mund të humbasin një pjesë të elasticitetit dhe të bëhen më të ndjeshme ndaj çarjeve.

Një lëvizje e papritur, ngritja e një peshe në mënyrë të gabuar ose përdredhja e trupit mund të ndikojnë në shfaqjen e simptomave. Megjithatë, jo çdo pacient kujton një moment të caktuar kur filloi problemi.

Puna fizike, lëvizjet e përsëritura, mbipesha dhe pirja e duhanit mund të rrisin ngarkesën mbi shtyllën kurrizore. Edhe faktorët gjenetikë mund të ndikojnë te disa persona.

Kur duhet të bëni një vizitë?

Një vizitë mjekësore rekomandohet kur dhimbja që zbret në këmbë është e fortë, nuk po përmirësohet ose po ju pengon të ecni, të flini dhe të kryeni aktivitetet e zakonshme.

Duhet të kontrolloheni edhe kur dhimbja shoqërohet me mpirje të vazhdueshme, dobësi në këmbë ose humbje të ekuilibrit.

Vlerësimi është i rëndësishëm edhe kur dhimbja fillon pas një rrëzimi ose aksidenti, shoqërohet me temperaturë, humbje të pashpjeguar në peshë ose histori sëmundjesh serioze.

Mjeku kontrollon forcën muskulore, ndjeshmërinë, reflekset dhe lëvizjen për të kuptuar nëse ka shenja të prekjes së nervit. Ekzaminimi neurologjik përdoret kur pacienti ka dhimbje përgjatë një nervi, mpirje, dobësi ose probleme me ekuilibrin.

Kur dhimbja është urgjencë?

Duhet të shkoni menjëherë në urgjencë nëse dhimbja e mesit ose shiatiku shoqërohen me vështirësi të reja për të urinuar, humbje të kontrollit të urinës ose jashtëqitjes, apo mpirje në zonën midis këmbëve dhe rreth organeve gjenitale.

Ndihmë urgjente kërkohet gjithashtu kur shfaqet dobësi e fortë ose që po përparon shpejt në njërën apo të dyja këmbët.

Këto mund të jenë shenja të sindromës cauda equina, një gjendje e rrallë, por serioze, në të cilën ngjeshen nervat në pjesën e poshtme të shtyllës kurrizore. Vonesa në trajtim mund të shkaktojë dëmtime të përhershme.

A nevojitet gjithmonë rezonanca magnetike?

Jo. Shumë raste të shiatikut mund të vlerësohen fillimisht nga simptomat dhe ekzaminimi fizik.

Rezonanca magnetike mund të rekomandohet kur dhimbja vazhdon, kur ka dobësi ose mpirje të rëndësishme, kur dyshohet për një problem serioz ose kur po merret në konsideratë një trajtim më i avancuar.

Rezonanca mund të tregojë disqet, nervat dhe strukturat e tjera të buta. Ajo ndihmon për të parë nëse një hernie diskale po ushtron presion mbi nervin që përputhet me simptomat e pacientit.

Grafia e zakonshme mund të tregojë rruazat dhe ndryshimet kockore, por nuk e paraqet mirë vetë diskun ose nervin.

Si trajtohet shiatiku?

Trajtimi varet nga shkaku, kohëzgjatja dhe ashpërsia e simptomave.

Në shumë raste, simptomat përmirësohen brenda disa javësh ose muajsh dhe nuk nevojitet operacion.

Qëndrimi për një kohë të gjatë në shtrat zakonisht nuk rekomandohet. Lëvizja e kontrolluar dhe vazhdimi gradual i aktiviteteve mund të ndihmojnë, për sa kohë nuk e përkeqësojnë ndjeshëm dhimbjen.

Mjeku mund të rekomandojë barna kundër dhimbjes, fizioterapi dhe ushtrime të përshtatura. Trajtimi nuk duhet të kopjohet nga një pacient tjetër, pasi ushtrimet e gabuara mund të mos jenë të përshtatshme për shkakun konkret.

Në raste të caktuara mund të merren në konsideratë injeksione pranë nervit për të ulur inflamacionin. Kirurgjia zakonisht ruhet për pacientët me dobësi neurologjike, dhimbje të fortë që nuk përmirësohet ose shtypje të rëndësishme të nervit.

A ndihmojnë masazhi dhe ushtrimet?

Masazhi mund të lehtësojë tensionin muskulor, por nuk e largon një pjesë të diskut që po shtyp nervin.

Ushtrimet mund të ndihmojnë në lëvizshmëri, forcimin e muskujve dhe rikthimin gradual në aktivitet. Ato duhet të përshtaten me simptomat dhe fazën e rikuperimit.

Nëse një ushtrim e shton dhimbjen që zbret më poshtë në këmbë, shkakton mpirje ose dobësi, duhet ndërprerë dhe diskutuar me mjekun ose fizioterapistin.

Manipulimet e forta të shpinës nuk duhet të kryhen pa një vlerësim të qartë, veçanërisht kur ka shenja të prekjes së nervit.

Kur nevojitet operacioni?

Shumica e pacientëve me hernie diskale nuk kanë nevojë për kirurgji.

Operacioni mund të merret në konsideratë kur trajtimi konservativ nuk sjell përmirësim, dhimbja mbetet shumë e fortë ose dobësia muskulore po përparon.

Qëllimi është të largohet materiali që po ushtron presion mbi nervin. Lloji i ndërhyrjes përcaktohet nga pozicioni i hernies, simptomat dhe gjendja e përgjithshme e pacientit.

Në sindromën cauda equina, ndërhyrja për lirimin e nervave zakonisht trajtohet si urgjencë.

Vlerësimi i dhimbjes së mesit në Family Hospital

Në Family Hospital, dhimbja e mesit që zbret në këmbë mund të vlerësohet nga mjeku neurolog ose ortoped, sipas simptomave dhe shkakut të dyshuar.

Shërbimi i Neurologjisë trajton problemet e palcës kurrizore, nervave periferikë dhe muskujve, ndërsa Ortopedia ofron diagnostikim dhe trajtim për problemet e sistemit muskuloskeletor.

Kur nevojitet, vlerësimi mund të plotësohet me rezonancë magnetike dhe ekzaminime të tjera imazherike pranë të njëjtit spital.

Qëllimi është të përcaktohet nëse dhimbja vjen nga një hernie diskale, irritimi i nervit, muskujt, nyjet apo një problem tjetër, përpara se të zgjidhet trajtimi.

Pyetje të shpeshta

A mund të ecni kur keni shiatik?

Në përgjithësi, ecja e lehtë mund të jetë e dobishme nëse tolerohet. Distanca dhe ritmi duhet të përshtaten me dhimbjen, pa e detyruar trupin.

A mund të jetë dhimbja e këmbës më e fortë se dhimbja e mesit?

Po. Kur një nerv është i irrituar, dhimbja në vithe ose këmbë mund të jetë më e fortë se dhimbja në shpinë.

A mund të rikthehet shiatiku?

Po. Simptomat mund të përsëriten, veçanërisht kur vazhdojnë faktorët që ngarkojnë shtyllën kurrizore. Forcimi i muskujve dhe kujdesi gjatë ngritjes së peshave mund të ndihmojnë në uljen e rrezikut.

A duhet të përdorni një brez për mesin?

Brezi nuk nevojitet për çdo pacient dhe përdorimi për një kohë të gjatë mund të mos jetë i dobishëm. Ai duhet përdorur vetëm kur rekomandohet nga mjeku.