Aparatet e dëgjimit nuk japin më efekt? Vizita ORL në Family Hospital

Aparatet e dëgjimit ndihmojnë shumë njerëz të dëgjojnë më qartë dhe të komunikojnë më lehtë. Megjithatë, humbja e dëgjimit mund të ndryshojë me kalimin e kohës dhe aparati që më parë sillte përmirësim mund të mos ofrojë më të njëjtin rezultat.

Pacienti mund ta dëgjojë zërin, por të mos i kuptojë fjalët. Mund të ketë nevojë që të tjerët të përsërisin vazhdimisht, të flasin më fort ose të qëndrojnë shumë pranë. Në ambiente me zhurmë, ndjekja e një bisede mund të bëhet pothuajse e pamundur.

Kjo nuk do të thotë automatikisht se aparati duhet zëvendësuar ose se pacienti ka nevojë për implant koklear. Fillimisht duhet kuptuar pse dëgjimi është përkeqësuar dhe nëse aparati është ende i përshtatshëm për llojin dhe shkallën aktuale të humbjes së dëgjimit.

Kur aparatet janë rregulluar siç duhet, por pacienti vazhdon të mos kuptojë të folurin, mund të nevojitet një vlerësim më i specializuar. Në disa raste të humbjes së rëndë ose të thellë të dëgjimit, implanti koklear mund të jetë një mundësi trajtimi.

Si funksionojnë aparatet e dëgjimit?

Aparati i dëgjimit merr tingujt e ambientit, i përpunon dhe i përforcon, në mënyrë që veshi t’i perceptojë më lehtë. Pajisja mbështetet te funksioni i mbetur i veshit të brendshëm dhe i nervit të dëgjimit.

Aparatet moderne mund të programohen sipas audiometrisë së pacientit. Ato mund të përshtatin përforcimin për frekuenca të ndryshme, të reduktojnë një pjesë të zhurmës së ambientit dhe të ndihmojnë në përqendrimin te zëri i personit që flet.

Megjithatë, një aparat dëgjimi nuk e rikthen dëgjimin normal. Ai i bën tingujt më të dëgjueshëm, por cilësia e kuptimit të të folurit varet edhe nga gjendja e qelizave të veshit të brendshëm dhe aftësia e nervit për të transmetuar informacionin.

Kur dëmtimi i koklesë është i madh, vetëm rritja e volumit mund të mos mjaftojë. Tingulli mund të bëhet më i fortë, por jo domosdoshmërisht më i qartë. Ky është një nga dallimet më të rëndësishme ndërmjet dëgjimit të tingujve dhe kuptimit të fjalëve.

Pse aparati i dëgjimit mund të mos japë më të njëjtin rezultat?

Një arsye e mundshme është përparimi i humbjes së dëgjimit. Dëgjimi mund të ndryshojë për shkak të moshës, ekspozimit ndaj zhurmave, sëmundjeve të veshit të brendshëm, faktorëve gjenetikë ose gjendjeve të tjera shëndetësore.

Kur audiometria ndryshon, edhe programimi i aparatit duhet të përshtatet. Një pajisje e konfiguruar sipas një testi të vjetër mund të mos përputhet më me nevojat aktuale të pacientit.

Në raste të tjera, problemi mund të jetë teknik. Bateria, mikrofoni, filtri, tubi ose pjesë të tjera të pajisjes mund të mos funksionojnë siç duhet. Grumbullimi i dyllit në kanal mund të bllokojë tingullin ose të krijojë fishkëllimë.

Edhe forma e kanalit të veshit mund të ndryshojë me kalimin e kohës. Kjo mund të ndikojë në përshtatjen e pajisjes dhe në mënyrën se si tingulli transmetohet drejt daulles.

Prandaj, përpara se të arrihet në përfundimin se aparati nuk ndihmon më, duhet të kontrollohen veshi, pajisja, programimi dhe audiometria. Ndonjëherë problemi mund të zgjidhet me pastrim, riparim, rregullim ose zëvendësim të aparatit.

Dëgjoj zërin, por nuk kuptoj fjalët

Një nga ankesat më të zakonshme është: “E dëgjoj që dikush po flet, por nuk kuptoj çfarë thotë.” Kjo mund të ndodhë edhe kur aparati është vendosur në volum të lartë.

Kuptimi i të folurit është më kompleks sesa perceptimi i një tingulli. Truri duhet të marrë informacion të mjaftueshëm për të dalluar bashkëtingëlloret, zanoret dhe ndryshimet e vogla ndërmjet fjalëve.

Në humbjen e rëndë sensorineurale, sinjali që arrin te nervi mund të jetë i paplotë ose i shtrembëruar. Përforcimi e bën sinjalin më të fortë, por nuk mund të rikrijojë informacionin që qelizat e dëmtuara nuk transmetojnë më.

Pacienti mund të dëgjojë më mirë në një dhomë të qetë, por të humbasë pjesën më të madhe të bisedës në restorant, në rrugë ose kur flasin disa persona. Ai mund të mbështetet gjithnjë e më shumë te leximi i buzëve dhe shprehjet e fytyrës.

Testimi i kuptimit të fjalëve ndihmon për të vlerësuar këtë problem. Rezultati tregon jo vetëm sa fort duhet të jetë një tingull që pacienti ta dëgjojë, por edhe sa qartë mund ta kuptojë të folurin.

Shenjat që tregojnë se nevojitet një rivlerësim

Një rivlerësim duhet të merret në konsideratë kur aparati përdoret rregullisht, por bisedat vazhdojnë të jenë të vështira. Pacienti mund të rrisë vazhdimisht volumin ose t’u kërkojë të tjerëve të flasin më fort.

Një shenjë tjetër është vështirësia për të komunikuar në telefon, edhe kur zëri është në nivelin maksimal. Disa persona arrijnë të kuptojnë vetëm kur shohin fytyrën dhe buzët e bashkëbiseduesit.

Humbja e sinjaleve paralajmëruese, si zilja e derës, alarmi, automjetet ose thirrja nga një dhomë tjetër, tregon gjithashtu se dëgjimi nuk po mbështetet mjaftueshëm.

Shpesh familjarët e vënë re problemin përpara pacientit. Personi mund të fillojë të shmangë bisedat, takimet familjare ose aktivitetet shoqërore, sepse përpjekja për të kuptuar të tjerët është lodhëse.

Nëse aparati përdoret nga një fëmijë, vëmendje duhet t’i kushtohet zhvillimit të të folurit dhe gjuhës. Vonesa në të folur, shqiptimi i paqartë, mungesa e reagimit ndaj tingujve ose vështirësitë në mësim kërkojnë vlerësim të specializuar.

Çfarë është humbja e thellë e dëgjimit?

Humbja e dëgjimit klasifikohet sipas nivelit të tingullit që një person arrin të perceptojë. Ajo mund të jetë e lehtë, mesatare, e rëndë ose e thellë.

Në humbjen e thellë, pacienti mund të mos dëgjojë shumicën e tingujve të të folurit pa një përforcim të konsiderueshëm. Edhe me aparate të fuqishme, kuptimi i fjalëve mund të mbetet i kufizuar.

Megjithatë, shkalla e humbjes në audiometri nuk është kriteri i vetëm. Dy persona me rezultate të ngjashme mund të kenë aftësi shumë të ndryshme për të kuptuar bisedat.

Për këtë arsye, vlerësimi për implant koklear nuk mbështetet vetëm te numrat e audiometrisë. Duhet të matet edhe përfitimi real që pacienti merr nga aparatet e vendosura dhe të programuara siç duhet.

Çfarë është implanti koklear?

Implanti koklear është një pajisje elektronike që mund t’u japë akses ndaj tingujve personave me humbje të rëndë ose të thellë të dëgjimit, kur aparatet konvencionale nuk ofrojnë përfitim të mjaftueshëm.

Pajisja përbëhet nga një pjesë e jashtme dhe një pjesë e brendshme. Procesori i jashtëm vendoset pas veshit ose pranë tij dhe merr tingujt përmes mikrofonit.

Pjesa e brendshme vendoset me një ndërhyrje kirurgjikale. Ajo përfshin një marrës nën lëkurë dhe një varg elektrodash që futet në kokle, struktura e veshit të brendshëm përgjegjëse për përpunimin fillestar të tingullit.

Procesori e shndërron tingullin në sinjale elektrike. Këto sinjale dërgohen drejt elektrodave dhe stimulojnë nervin e dëgjimit, duke anashkaluar një pjesë të qelizave të dëmtuara të koklesë.

Ndryshimi ndërmjet aparatit të dëgjimit dhe implantit koklear

Aparati i dëgjimit përforcon tingullin që hyn në vesh. Ai vazhdon të përdorë rrugën natyrore të dëgjimit dhe mbështetet te funksioni i mbetur i qelizave të veshit të brendshëm.

Implanti koklear funksionon në një mënyrë tjetër. Ai e përpunon tingullin dhe e shndërron në impulse elektrike që stimulojnë nervin e dëgjimit.

Kjo nuk do të thotë se implanti rikthen dëgjimin natyral. Tingulli i perceptuar nëpërmjet tij është i ndryshëm dhe trurit i duhet kohë për ta interpretuar.

Pacienti nuk fillon domosdoshmërisht t’i kuptojë menjëherë të gjitha fjalët pas aktivizimit. Rezultati zhvillohet gradualisht përmes programimit të pajisjes, përdorimit të përditshëm dhe rehabilitimit dëgjimor.

Kush mund të jetë kandidat për implant koklear?

Implanti koklear mund të merret në konsideratë te të rriturit dhe fëmijët me humbje të rëndë ose të thellë sensorineurale. Kandidati duhet të ketë përfitim të kufizuar nga aparatet e dëgjimit, edhe kur ato janë përshtatur në mënyrë korrekte.

Te të rriturit vlerësohet sa mirë kuptohen fjalët dhe fjalitë me aparate. Merret parasysh edhe kohëzgjatja e humbjes së dëgjimit, mënyra e komunikimit dhe gjendja e nervit të dëgjimit.

Te fëmijët vlerësohet reagimi ndaj tingujve dhe zhvillimi i gjuhës. Mosha kur ka filluar humbja, përdorimi i mëparshëm i aparateve dhe mbështetja që mund të ofrojë familja janë gjithashtu të rëndësishme.

Implanti mund të vendoset në njërin ose në të dy veshët, sipas gjendjes. Në disa raste përdoret një implant në njërën anë dhe aparat dëgjimi në anën tjetër.

Përshtatshmëria nuk mund të përcaktohet vetëm nga përshkrimi i simptomave. Ajo kërkon një proces të plotë testimi dhe konsultimi me një ekip që ka përvojë në implantet kokleare.

Si kryhet vlerësimi për implant koklear?

Procesi fillon me një vizitë të specializuar ORL. Mjeku shqyrton historinë e humbjes së dëgjimit, sëmundjet e mëparshme të veshit, përdorimin e aparateve dhe çdo ndërhyrje të kryer më parë.

Ekzaminimi i veshit ndihmon në identifikimin e dyllit, infeksioneve, dëmtimit të daulles ose problemeve të veshit të mesëm. Këto gjendje mund të ndikojnë në dëgjim dhe duhet të trajtohen ose përjashtohen.

Më pas kryhet vlerësimi audiologjik. Audiometria tonale përcakton shkallën dhe llojin e humbjes, ndërsa testet e të folurit matin aftësinë për të kuptuar fjalë ose fjali.

Një pjesë e rëndësishme është testimi me aparatet e dëgjimit. Pajisjet duhet të jenë të përshtatura dhe të programuara në mënyrë optimale, në mënyrë që të kuptohet nëse pacienti ka shfrytëzuar vërtet përfitimin e mundshëm prej tyre.

Në varësi të rastit, mund të rekomandohen edhe ekzaminime neurofiziologjike. Ato ndihmojnë në vlerësimin e rrugës së dëgjimit dhe mund të jenë veçanërisht të dobishme kur rezultatet e zakonshme nuk janë të mjaftueshme.

Pse mund të nevojitet imazheria?

Përpara vendosjes së implantit, mjeku mund të kërkojë skaner ose rezonancë magnetike. Këto ekzaminime ndihmojnë në vlerësimin e strukturave të veshit të brendshëm dhe nervit të dëgjimit.

Skaneri mund të japë informacion të hollësishëm për anatomisë kockore të veshit. Rezonanca mund të përdoret për të vlerësuar koklenë, nervin dhe indet përreth.

Imazheria ndihmon ekipin të identifikojë ndryshime anatomike, pasoja të infeksioneve të mëparshme ose pengesa të tjera që mund të ndikojnë në ndërhyrje.

Family Hospital ofron shërbime imazherike që mund të përdoren sipas rekomandimit të specialistit dhe protokollit të nevojshëm për vlerësimin e veshit.

Jo çdo pacient ka nevojë për të njëjtin ekzaminim. Vendimi për skaner, rezonancë ose teste të tjera merret individualisht.

Si vendoset implanti koklear?

Pjesa e brendshme e implantit vendoset gjatë një ndërhyrjeje kirurgjikale. Kirurgu krijon hapësirën për marrësin nën lëkurë dhe vendos vargun e elektrodave brenda koklesë.

Procedura planifikohet duke u mbështetur në rezultatet e dëgjimit, imazherinë dhe gjendjen shëndetësore të pacientit. Përpara saj kryhet edhe vlerësimi i nevojshëm për anestezinë.

Implanti zakonisht nuk aktivizohet gjatë operacionit. Fillimisht duhet të shërohet zona ku është kryer ndërhyrja. Koha e aktivizimit përcaktohet nga ekipi mjekësor.

Gjatë aktivizimit vendoset procesori i jashtëm dhe programohen nivelet e stimulimit. Ky është vetëm fillimi i procesit dhe jo rezultati përfundimtar i dëgjimit.

Në javët dhe muajt pasues nevojiten seanca të tjera programimi. Parametrat përshtaten sipas reagimit dhe përparimit të pacientit.

A është e nevojshme terapia pas aktivizimit?

Rehabilitimi është një pjesë thelbësore e trajtimit me implant koklear. Truri duhet të mësojë ose të rimësojë të interpretojë sinjalet e reja si tinguj me kuptim.

Për një të rritur që ka dëgjuar më parë, disa tinguj mund të duken fillimisht të pazakontë. Me praktikë, pacienti mund të fillojë të dallojë më mirë fjalët, zërat dhe tingujt e ambientit.

Te fëmijët, procesi mund të përfshijë terapi të dëgjimit, të folurit dhe gjuhës. Pjesëmarrja e familjes dhe përdorimi i rregullt i procesorit janë shumë të rëndësishme.

Përparimi nuk është i njëjtë për të gjithë. Disa pacientë përshtaten më shpejt, ndërsa të tjerëve u duhet më shumë kohë dhe mbështetje.

Implanti nuk duhet parë vetëm si një pajisje që vendoset me operacion. Rezultati varet nga i gjithë procesi: përzgjedhja e kandidatit, ndërhyrja, programimi dhe rehabilitimi.

Çfarë rezultatesh mund të priten?

Shumë pacientë mund të fitojnë akses më të mirë ndaj tingujve dhe të përmirësojnë kuptimin e të folurit. Disa arrijnë të komunikojnë më lehtë pa u mbështetur vazhdimisht te leximi i buzëve.

Implanti mund të ndihmojë në perceptimin e sinjaleve të rëndësishme të ambientit, si alarmet, trafiku ose thirrjet. Për disa persona mund të përmirësohet edhe komunikimi në telefon.

Megjithatë, rezultati nuk mund të garantohet. Ai ndikohet nga kohëzgjatja e humbjes, gjendja e nervit, mosha, përvoja e mëparshme me tingullin dhe përdorimi i rregullt i pajisjes.

Implanti nuk rikthen dëgjimin normal. Muzika, zërat dhe tingujt e tjerë mund të perceptohen ndryshe, sidomos në fazat e para.

Objektivat duhet të përcaktohen përpara ndërhyrjes. Pacienti dhe familja duhet të kuptojnë si përfitimet e mundshme, ashtu edhe kufizimet.

A ka rreziqe implanti koklear?

Vendosja e implantit është një ndërhyrje kirurgjikale dhe, si çdo operacion, shoqërohet me rreziqe. Këto mund të përfshijnë infeksionin, gjakderdhjen, reagimet ndaj anestezisë ose shqetësime të përkohshme me ekuilibrin.

Mund të ketë ndryshime në tinnitus ose humbje të dëgjimit të mbetur në veshin e operuar. Dëmtimi i nervit facial është një rrezik i rrallë, por i rëndësishëm për t’u diskutuar.

Pajisja mund të ketë nevojë për mirëmbajtje, zëvendësim të pjesëve të jashtme ose, më rrallë, një ndërhyrje tjetër nëse pjesa e brendshme nuk funksionon.

Përfitimet dhe rreziqet duhet të diskutohen individualisht me kirurgun. Vetëm pas përfundimit të vlerësimit mund të merret një vendim i informuar.

A është implanti koklear mundësia e vetme?

Jo gjithmonë. Për disa pacientë, rregullimi ose zëvendësimi i aparatit mund të japë përsëri përfitim. Për të tjerë mund të jenë të përshtatshme pajisje të tjera, në varësi të llojit të humbjes.

Ekzistojnë sisteme që përcjellin tingullin përmes kockës, zgjidhje për humbjen e njëanshme dhe pajisje ndihmëse për telefonin, televizorin ose ambientet me zhurmë.

Në raste të caktuara mund të përdoret një kombinim i implantit koklear në njërin vesh me aparatin e dëgjimit në tjetrin. Kjo quhet dëgjim bimodal.

Zgjedhja nuk duhet të bëhet vetëm sipas fuqisë së pajisjes. Duhet të përcaktohet se cila zgjidhje i përshtatet anatomisë, dëgjimit dhe nevojave të pacientit.

Vlerësimi për implant koklear me Prof. Dr. Mario Sanna

Nëse aparatet e dëgjimit nuk ofrojnë më përfitim të mjaftueshëm, hapi i parë është një vlerësim i plotë dhe jo vendimi i menjëhershëm për operacion.

Në Family Hospital mund të rezervoni një konsultë të specializuar me Prof. Dr. Mario Sanna, ekspert i njohur ndërkombëtarisht në otologji, neurotologji, otoneurokirurgji dhe kirurgjinë e bazës së kafkës.

Konsulta u drejtohet pacientëve me humbje të rëndë ose të thellë të dëgjimit, personave që nuk arrijnë më t’i kuptojnë bisedat me aparate dhe familjeve që kërkojnë një vlerësim të specializuar për implant koklear.

Gjatë vlerësimit mund të shqyrtohen historia e dëgjimit, audiometria, testet e kuptimit të të folurit, përfitimi nga aparatet dhe ekzaminimet imazherike. Në bazë të rezultateve përcaktohet nëse nevojitet optimizimi i aparatit, një zgjidhje tjetër dëgjimore apo vazhdimi i procesit të vlerësimit për implant koklear.

Pacientët që kanë kryer ekzaminime më parë duhet të marrin me vete audiometrinë, raportet mjekësore, imazherinë dhe informacionin mbi aparatet që përdorin.

Rezervoni konsultën në Family Hospital dhe merrni informacion mbi datat dhe oraret e disponueshme.

Address: Rruga Kongresi i Manastirit, Tiranë
Telefon: +355 69 60 60 620 | +355 44 50 50 55
Email: info@ifmc.al

Pyetje të shpeshta për implantin koklear

A duhet të pres që aparati të mos japë fare efekt?

Jo. Vlerësimi mund të bëhet edhe kur aparati ndihmon në perceptimin e tingujve, por kuptimi i të folurit mbetet shumë i dobët. Nuk është e nevojshme që pacienti të ketë humbur plotësisht çdo perceptim dëgjimor.

A mund ta përdorin implantin koklear edhe të rriturit?

Po. Implanti nuk përdoret vetëm te fëmijët. Edhe të rriturit me humbje të rëndë ose të thellë, të cilët nuk marrin përfitim të mjaftueshëm nga aparatet, mund të vlerësohen.

A dëgjon pacienti menjëherë pas operacionit?

Jo zakonisht. Fillimisht duhet të shërohet zona e operuar. Më pas aktivizohet dhe programohet procesori i jashtëm. Kuptimi i tingujve përmirësohet gradualisht përmes përdorimit dhe rehabilitimit.

A mund të hiqet procesori i jashtëm?

Po. Procesori i jashtëm mund të hiqet, për shembull gjatë gjumit ose në situatat e përcaktuara nga prodhuesi dhe ekipi mjekësor. Pa procesorin e jashtëm, sistemi nuk transmeton tingull.

A mund të kryej rezonancë magnetike pas implantit?

Kjo varet nga modeli i implantit dhe kushtet e përcaktuara për të. Përpara çdo rezonance duhet të informohet radiologu dhe të kontrollohen udhëzimet e pajisjes.

A garanton implanti kuptim të plotë të të folurit?

Jo. Shumë pacientë përfitojnë ndjeshëm, por niveli i rezultatit ndryshon. Ekipi duhet të shpjegojë pritshmëritë reale përpara marrjes së vendimit.